Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2016

ΚΟΥΜ ΚΑΠΙ

Συνοικία που εκτεινόταν έξω από τα ανατολικά τείχη της παλιάς πόλης των Χανίων. Από την οδό Ελ. Βενιζέλου σήμερα χωρίζεται σε ''Πάνω Κουμ Καπί'' (νότια) και σε ''Κάτω Κουμ Καπί'' (βόρεια). Σύμφωνα με τον Θ. Φραγκιουδάκη το τοπωνύμιο ετυμολογείται από τους τουρκικούς όρους Kum = άμμος και Kapi = πύλη, μια και αρχικά αναφερόταν στη βορειανατολική θαλάσσια πύλη των ενετικών τειχών. Ο τουρκικός όρος Kum Kapisi  είχε αντικαταστήσει τον προγενέστερο Porta Sabbionera επί ενετοκρατίας, σήμερα Σαμπιονάρα ή Πύλη της Άμμου. Η εν λόγω πύλη έχει πλέον κατεδαφιστεί, το μόνο που τη θυμίζει είναι το κενό μεταξύ του τείχους και του θαλάσσιου προμαχώνα Μαρτινέγκο  που διευκολύνει τη διέλευση πεζών και οχημάτων από την πόλη εντός των τειχών στην έξω πόλη και αντίστροφα.

Το Κάτω Κουμ Καπί από ψηλά με ευδιάκριτο το μιναρέ

Αγνώριστη η σημερινή πολύβουη παραλία
Χαλικούτικα ή Τενεκέ Μαχαλάς
   Πρόκειται για άλλες ονομασίες του Κουμ Καπί μετά τη διαμονή βορειοαφρικανών εποίκων το 19ο αι. Συγκεκριμένα Αιγύπτιοι και άλλοι βορειοαφρικάνοι παρέμειναν στα Χανιά μετά το τέλος της αιγυπτιοκρατίας (1830-1840) ενώ μετά τη Σύμβαση της Χαλέπας (1878) οικογένειες βεδουίνων της Βεγγάζης εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη παρέχοντας φτηνά εργατικά χέρια. Οι ντόπιοι χριστιανοί τους ονόμαζαν ΄΄Χαλικούτες΄΄ ή ΄΄Χαλικούτηδες΄΄ από τον ήχο της αραβο-βερβερικής τους διαλέκτου, εξού και Χαλικούτικα  η γειτονιά τους. Οι Τούρκοι πάλι χρησιμοποιούσαν τον όρο ΄΄Τενεκέ μαχαλάς΄΄ επειδή ζούσαν σε παραπήγματα από τενεκέδες.

Καρτ ποστάλ εποχής με μικρούς Άραβες του Κουμ Καπί

   Περισσότερες πληροφορίες για την ιστορία του Κουμ Καπί και την ανάπλαση της περιοχής τα νεότερα χρόνια μπορείτε να αντλήσετε από πολιτιστικό πρόγραμμα που υλοποιήθηκε  στο σχολείο μας  στο πλαίσιο της Τοπικής Ιστορίας το σχολικό έτος 2006-2007 με τον τίτλο ΄΄Το Κουμ Καπί και οι άνθρωποί του: μια ιστορική αναδρομή από τα τέλη του 19ου αι μέχρι τις μέρες μας΄΄.

ΙΣΩΣ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ